Register
A password will be e-mailed to you.

Sağlık ordusunun az bilinen komutanlarından Dr. Refik Saydam.


Türkiye Cumhuriyeti, imparatorluk yıkıldığı ve Mudanya Mütarekesi ile savaşı bitirdiği an, inanılmaz sağlık sorunları ile karşı karşıyaydı.
Savaştan önceki toplumun âdeta demografik yapısı büyük bir sarsıntıya uğramıştı. Sağlıklı ve üretken erkek nüfus cephelerde erimişti.
Mustafa Kemal Paşa ordunun masraflarını kıstı, Millî Eğitim’e iyice yoğunlaştı. Bu, % 90’ı okuma yazma bilmeyen bir toplum için büyük bir adımdır. Sadece verem ve sıtma değil, bütün Doğu Avrupa ve Rusya steplerindeki toplumlar gibi müzminleşmiş bulaşıcı hastalıklar vardı.
Arnavutluk’ta olduğu gibi cüzzam, Güneydoğu bölgesinde trahom da bu hastalıklara dâhildi. Sülfamit ve penisilin gibi mucize ilaçların icat ve kullanılmasından çok önce birtakım bulaşıcı hastalıkların azaldığı, sıtma mücadelesinin önemli ölçüde başarıldığı biliniyor. Bunda hekimler ve sağlık personelinin rejimin inanmış taraftarları olmalarının ve fedakârca çalışmalarının payı büyüktür.
Dr. Refik Saydam, bir neslin içinde bu nitelikteki tıb adamlarından biriydi ve siyasi hayatında da bu yönüyle temayüz etmiştir. Büyük illerdeki devlet hastaneleri, doğumevleri ve Ankara’daki Hıfzıssıhha Enstitüsü ve yurt sathındaki verem savaş dispanserleri onun eseridir.
Türkiye tıb adamlarına karşı gereken şükranı göstermiyor. Hatta hekimlere vaki saldırılar için de sağlık bakanlığı yetkililerinin söylevleri dışında ciddi cezaî, idarî tedbirlerin hâlâ alınmadığını görüyoruz. Bugün hiç değilse bazı kurumların Dr. Refik Saydam’ı andığını duymak isterdik. Her şeye rağmen Türkiye sağlık ordusu bu dönemin çocuklarından oluşur, bunu unutmamalı. Genç Cumhuriyet ışık ve ümit vermese bazı şeyleri başaramazdık. Bunu sağlık açısından ele aldık. Refik Saydam gibi seçkin bir sağlık bakanının arkasında yokluklar içinde kavrulan bir sağlık ordusu vardı ve beraber çok şey başardılar. Penisilin ve sülfamitlerin icadından evvel frengi, sıtma ve tüberküloz gibi salgın hastalıklara karşı kayda değer mücadele verdiler.
“Gazi Mustafa Kemal Atatürk” kitabından.

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.